OBP Hesaplama 2026 | Lise Not Ortalaması ile OBP Puanı Hesapla

OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı), lise mezuniyet notunuzun YKS yerleştirme puanına dönüştürülmüş halidir. Diploma notunuz 100 üzerinden hesaplanır ve bu not, okulunuzun istatistikleriyle işlenerek OBP’nize dönüşür. YKS puanınıza eklenen bu puan, yerleştirme sıralamanızı doğrudan etkiler.

OBP hesaplaması iki aşamalıdır: Önce diploma notunuz (veya 12. sınıf not ortalamanız) alınır. Ardından mezun olduğunuz okulun aynı yıl mezunlarının diploma notu istatistikleri (ortalama, standart sapma, en düşük/en yüksek notlar) kullanılarak OBP’niz 50-100 arasında bir değere dönüştürülür. Formül: OBP = 100 – ((M – x) / (M – m) * 50). Burada x sizin diploma notunuz, M ve m okul istatistiklerinden hesaplanan üst ve alt sınırlardır.

Her okul için her yıl ayrı ayrı hesaplanır. Okulun o yılki son sınıf öğrencilerinin (mezun olsun veya olmasın) diploma notları veya not ortalamaları kullanılarak ortalama (xort), standart sapma (σ), en küçük not (xm), en büyük not (x1) gibi değerler bulunur. Daha sonra uç değerler ayıklanarak alt sınır (m) ve üst sınır (M1, M2, M3) belirlenir. Bu istatistikler, adayların OBP’lerini okul içindeki başarı sıralamasına göre adil bir şekilde hesaplamak için kullanılır.

Yönergeye göre, istatistikler hesaplanırken 50’nin altındaki tüm diploma notları önce 50’ye yükseltilir. Bu düzeltilmiş notlar kullanılarak okul ortalamaları ve sapmalar hesaplanır. Ardından, nihai OBP hesaplaması için notlar tekrar orijinal değerlerine döndürülür. Bu sayede düşük notların istatistiksel etkisi dengelenir.

AOBP, OBP’nin okulun ÖSS (YKS) başarısına göre yeniden ağırlıklandırılmasıyla elde edilen puandır. Her okul için Sözel, Sayısal ve Eşit Ağırlıklı olmak üzere üç farklı AOBP hesaplanır. AOBP, yerleştirme puanına eklenen asıl puandır ve genellikle OBP’den yüksek olur. Formül: AOBP = 100 + 100 * (X – Xmin) / (Xmax – Xmin) şeklinde okulun ÖSS ortalamasına göre dönüştürülmüş bir katsayı ile OBP’nin çarpılmasını içerir.

Her okul için, o yılki son sınıf öğrencilerinin ÖSS (YKS) puanlarının ortalaması (X) alınır. Bu ortalama, Türkiye genelindeki en düşük (Xmin) ve en yüksek (Xmax) okul ortalamalarına göre 100-200 arasında bir A değerine dönüştürülür. Ardından her öğrencinin OBP’si, okulun bu A değeriyle ağırlıklandırılarak AOBP elde edilir. Başarılı okulların öğrencileri bu sayede daha yüksek AOBP’ye sahip olur.

Eğer okulun son sınıf öğrenci sayısı 5’ten azsa veya standart sapma çok düşükse, okula ait sağlıklı istatistikler hesaplanamaz. Bu durumda okulun eski yıllardaki istatistikleri kullanılır; onlar da yoksa Türkiye genelindeki ortalama değerler dikkate alınır. Bu, tüm adayların mağduriyet yaşamaması için uygulanan bir yedekleme mekanizmasıdır.

Hesaplama sonucunda OBP 50 ile 100 arasında bir değer alacak şekilde ölçeklendirilir. Yani en düşük OBP 50, en yüksek OBP 100’dür. AOBP ise okulun başarısına göre 100’ün üzerine çıkabilir.

Mezun durumunda olmayan adaylar için diploma notu yerine 12. sınıf yıl sonu not ortalaması (veya varsa okulun belirlediği başka bir ortalama) kullanılır. Bu ortalama, diploma notu gibi işlem görür ve istatistiklerde de aynı şekilde yer alır.

Evet, ÖSYM her yıl yayımladığı YKS kılavuzunda OBP’nin yerleştirme puanına etkisini gösteren katsayıları (örneğin 0,12 veya 0,18) belirler. Ayrıca okul istatistikleri de her yıl güncellenir. Bu nedenle OBP hesaplaması yıldan yıla farklılık gösterebilir.