GANO (Genel Ağırlıklı Not Ortalaması), öğrencinin tüm dönemlerdeki ders başarısını kredi ağırlıklı olarak gösteren sayıdır. Sınıf geçme, mezuniyet, onur dereceleri, burslar, yatay geçiş, çift anadal ve yüksek lisans başvurularında temel kriterdir.

GANO = Σ(harf notu katsayısı × AKTS) / Σ(AKTS). Örneğin: 6 AKTS BB (3.00) ve 4 AKTS AA (4.00) için (3×6 + 4×4) / (6+4) = (18+16)/10 = 3.40.

AA=4.00, BA=3.50, BB=3.00, CB=2.50, CC=2.00, DC=1.50, DD=1.00, FD=0.50, FF=0.00. Bazı üniversitelerde + ve - notlar da olabilir (örneğin A- = 3.70).

AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) dersin iş yüküne göre belirlenen uluslararası kredi birimidir. Yerel kredi ise haftalık ders saati esaslıdır. Günümüzde çoğu üniversite GANO hesaplamasında AKTS kullanır.

Yönetmeliklere göre bir ders tekrar alındığında, GANO hesabında sadece en son alınan not dikkate alınır. Önceki not (daha düşük veya yüksek olsun) ortalamaya katılmaz.

En son alınan not geçerli olduğu için daha düşük bir not almanız GANO’nuzu olumsuz etkiler. Bu nedenle tekrar derse yüksek hazırlıkla girmek önemlidir.

Genellikle muafiyetle geçilen dersler (başka kurumda alınmış ve eşdeğer sayılmış) GANO hesabına katılmaz. Ancak intibak sonucu dönüştürülen notlar, üniversite senatosunun belirlediği şekilde ortalamaya eklenebilir.

Hayır, S (başarılı) ve U (başarısız) notları genel not ortalamasına dahil edilmez. Ancak bu dersler kredi yüküne sayılır ve mezuniyet için tamamlanmalıdır.

Türkiye’de çoğu üniversitede lisans ve önlisans mezuniyeti için GANO’nun en az 2.00 (4.00 üzerinden) olması gerekir. Bazı özel programlarda bu sınır 2.50 veya daha yüksek olabilir.

Genel uygulama: Şeref (Honour) için 3.00 – 3.49, Yüksek Şeref (High Honour) için ≥ 3.50. Üniversiteler arasında küçük farklılıklar olabilir.

Yatay geçişte öğrencinin eski üniversitesindeki notları, YÖKün belirlediği veya hedef üniversitenin senatosunca kabul edilen dönüşüm tablosuyla 4lük sisteme çevrilir ve GANOya yansıtılır.

Genellikle çift anadal programlarına başvurabilmek için GANO’nun en az 2.50 – 3.00 arasında olması gerekir. Ayrıca başarı sıralaması ve kontenjan da önemlidir.

DGS ile geçişte önlisans GANO’su belirli bir oranda (genelde %30-40) dikkate alınır, ancak lisans programına başladıktan sonra önlisans dersleri genellikle GANO’ya dahil edilmez, sadece muafiyet sağlar.

Evet, çoğu üniversite yaz okulunda alınan derslerin notlarını da genel GANO’ya katar. Ancak bazı üniversiteler yaz okulu notlarını sadece dönem ortalamasına ekler, genel ortalamaya eklemez. Yönetmeliğinizi kontrol edin.

Öğrenci daha önce aldığı bir dersi (başarılı veya başarısız) tekrar alarak notunu yükseltebilir. Yeni not eskisinin yerine geçer ve GANO’ya yansır. Yönetmelikler genellikle sınırsız not yükseltme hakkı tanır.

Hesaplanan sayı virgülden sonra 3. basamağa göre yuvarlanır. Örneğin 2.935 → 2.94 (3.basamak 5 olduğu için yukarı), 2.933 → 2.93 (3.basamak 3 olduğu için aşağı).

AKTS kredisi yanlış girilirse GANO hatalı çıkar. Lütfen dersin resmi AKTS değerini transkriptinizden veya ders kataloğundan kontrol edin.

Öğrenci değişim programları (Erasmus, Farabi vb.) ile alınan derslerin notları, üniversitenin dönüşüm tablosuna göre harf notuna çevrilir ve GANO’ya dahil edilir. Muafiyet durumunda eklenmeyebilir.

Staj dersi genellikle ‘Başarılı/Başarısız’ (S/U) olarak değerlendirilir ve GANO’ya katılmaz. Ancak stajdan harf notu alınıyorsa (nadir) o zaman ortalamaya dahil olur.

Genellikle dönem sonunda GANO’su 1.80 – 2.00 altına düşen öğrencilere akademik uyarı verilir. Art arda uyarı alanlar sınamalı duruma düşer veya kaydı silinebilir.

Bazı üniversitelerde belirli bir GANO’nun altındaki öğrenciler sınırlı sayıda ders seçebilir veya danışman onayı ile seçim yapabilir. Ayrıca bazı seçmeli dersler ön koşul olarak GANO şartı koyabilir.

YÖK lisansüstü yönetmeliklerine göre tezli yüksek lisans için en az 2.50, tezsiz için en az 2.00, doktora için en az 3.00 (4.00 üzerinden) genel not ortalaması aranır. Enstitüler daha yüksek şart koyabilir.

Çoğu burs (KYK, vakıf, başarı bursu) devam şartı olarak belirli bir GANO’nun (genelde 2.40 – 3.00) altına düşülmemesini ister. Düşüş halinde burs kesilebilir.

Öğrenci, başarısız veya düşük notlu dersleri tekrar alarak GANO’sunu yükseltebilir. Bazı üniversiteler ‘bütünleme’ veya ‘ek sınav’ hakkı tanır. Mezun olamazsa ek süre alabilir.

Evet, Başkent Üniversitesi örneğinde Danıştay, çift anadal programında GANO’nun bir kez 2.00’ye düşebileceğine, ikinci düşüşte programdan ilişik kesilebileceğine hükmetti. Yönetmeliklerin açık ve öngörülebilir olması gerektiği vurgulandı.

2547 sayılı Kanun’un 14. maddesi, üniversitelerin eğitim-öğretim yönetmelikleriyle not sistemini ve başarı değerlendirmesini belirleyeceğini söyler. GANO bu yönetmeliklerin bir ürünüdür.

Temel formül aynı olmakla birlikte, bazı üniversiteler yerel kredi kullanır, bazıları AKTS; yuvarlama kuralları, tekrar ders muamelesi, yaz okulu entegrasyonu gibi konularda farklılıklar olabilir.

YÖK’ün uluslararası not dönüşüm kılavuzu veya üniversite senatosunca kabul edilen denklik tablosu kullanılır. Genelde 100lük veya 20lik sistemler 4lüğe çevrilir.

Erasmus öncesinde öğrencinin kabul edildiği üniversitedeki notları, kurumlar arası anlaşmaya göre harf notuna çevrilir. Genellikle doğrudan eşleme yapılır veya bir dönüşüm tablosu uygulanır.

Hazırlık sınıfı dersleri genellikle not ortalamasına dahil edilmez. Sadece başarılı/başarısız olarak değerlendirilir.

Bağıl değerlendirme, dersin harf notlarının dağılımını etkiler, ancak GANO’nun kendisi doğrudan bu dağılımdan etkilenmez; sadece nihai harf notları ve katsayıları kullanılır.

Proje/tez dersi genellikle bir ders gibi işlenir, belirli AKTS kredisi vardır ve harf notu üzerinden GANO’ya katılır.

FF/DZ notları başarısız sayılır ve öğrenci o dersi mezun olmak için tekrar etmek zorundadır. Bu dersler GANO’ya 0.00 katsayı ile etki eder.

Yatay geçiş yapılan üniversitede, daha önce alınıp muaf tutulan dersler notsuz aktarılır, sadece kredi sayılır. Yeni üniversitede GANO, sadece orada alınan derslerle mi yoksa dönüştürülen notlarla mı hesaplanır? Çoğunlukla dönüştürülen notlar da eklenir.

Mezun olduktan sonra not ortalamasını değiştirmek genellikle mümkün değildir. Ancak diploma notu düzeltme veya not itirazı gibi durumlarda yönetmelik izin veriyorsa nadiren değişir.

Yeni programa intibak eden öğrencinin, eski programındaki dersler eşdeğerlik durumuna göre ya doğrudan aktarılır (notlu) ya da muaf tutulur (notsuz). Aktarılan derslerin notları GANO’ya dahil edilir.

Genellikle 3.50 ve üzeri GANO’ya sahip, başarısız dersi olmayan öğrenciler Yüksek Şeref (High Honour) listesine girer. Bazı üniversiteler ek olarak belirli bir krediyi tamamlama şartı arar.

YANO sadece tek bir yarıyılda alınan dersleri kapsar. GANO ise öğrenim hayatı boyunca alınan tüm derslerin ortalamasıdır. Mezuniyette GANO esas alınır.

Örneğin A- = 3.70, B+ = 3.30, B- = 2.70 gibi. Bu ara katsayılar üniversite senatosu tarafından belirlenir ve genellikle yönetmelikte yayınlanır.

Türkiye’de genelde sınıf geçmede GANO şartı yoktur; ders bazında başarı (CC ve üstü) yeterlidir. Ancak bazı okullarda yıl sonu GANO’su 1.80 altında olan öğrenciler üst sınıfa geçemez.

Araç, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, YÖK Önlisans/Lisans Yönetmeliği ve üniversitelerin ortak uygulamaları (AA=4.00, BB=3.00, tekrarlı derste son not geçerliliği, 2 ondalık yuvarlama) esas alınarak hazırlanmıştır.